چرخ دنده مارپیچ

چرخ‌دنده‌های مارپیچ نوعی چرخ‌دنده صنعتی هستند که دندانه‌هایشان به صورت زاویه‌دار و مورب نسبت به محور قرار دارند و باعث انتقال نرم و یکنواخت نیرو بین محورهای موازی یا متقاطع می‌شوند، این چرخ دنده ها به دو نوع هلیکال و مخروطی مارپیچ( بول هلیکال و کرانویل پنیون) تقسیم بندی می شوند.

چرخ دنده هلیکال( Helicall)

چرخ‌دنده هلیکال، نوعی چرخ‌دنده مارپیچ است که دندانه‌های آن مورب، زاویه‌دار و پیوسته روی سطح استوانه‌ای قرار دارند. این طراحی باعث می‌شود نیرو به‌صورت نرم و یکنواخت منتقل شود، صدای کارکرد کاهش یابد و شوک کمتری به دندانه‌ها وارد شود. دندانه‌های هلیکال به دو صورت چپ‌گرد و راست‌گرد ساخته می‌شوند. در حین چرخش، تماس دندانه‌ها به تدریج شکل می‌گیرد؛ ابتدا نوک دندانه‌ها با هم تماس دارند و با ادامه حرکت، کل سطح دنده‌ها درگیر می‌شود.

چرخ‌دنده‌های هلیکال در مقایسه با چرخ‌دنده‌های ساده، بار را به شکل یکنواخت‌تری بین دندانه‌ها توزیع می‌کنند، به همین دلیل دندانه‌ها دیرتر فرسوده می‌شوند و دوام بیشتری دارند. همچنین این نوع چرخ‌دنده‌ها می‌توانند نسبت تبدیل بالاتری ایجاد کنند.

چرخ دنده بول هلیکال: (Bevel helicall)

چرخ‌دنده‌های بول هلیکال نوعی از چرخ‌دنده‌های مخروطی (چرخ دنده اسپیرال) هستند که دندانه‌های آن‌ها به‌جای حالت مستقیم، به‌صورت منحنی و مارپیچ روی سطح مخروط قرار گرفته‌اند. این طراحی باعث می‌شود تماس دندانه‌ها تدریجی‌تر شکل بگیرد، نیرو نرم‌تر منتقل شود، لرزش و صدا کاهش یابد و توان تحمل بار نسبت به چرخ‌دنده‌های مخروطی ساده افزایش پیدا کند. این چرخ‌دنده‌ها برای انتقال نیرو بین دو شافت متقاطع (اغلب با زاویه نزدیک به ۹۰ درجه) به‌کار می‌روند و به دلیل استحکام و راندمان بالا، در صنایع مختلفی مانند ماشین‌آلات صنعتی سنگین، تجهیزات معدنی، صنایع دریایی و هوایی استفاده می‌شوند.

چرخ دنده کرانویل پنیون( Crown wheel pinion)

چرخ‌دنده کرانویل پینیون از دو بخش اصلی پینیون و کرانویل تشکیل می‌شود. پینیون قطعه کوچک‌تری است که نیروی اولیه را می‌گیرد و به کرانویل منتقل می‌کند. کرانویل هم معمولا به شکل یک چرخ‌دنده دیسکی بزرگ ساخته می‌شود که دندانه‌هایش روی لبه یا یک طرف آن قرار دارد و پشت آن صاف است تا راحت به بدنه یا قطعات دیگر وصل شود.